Steun ons en help Nederland vooruit

zondag 30 juni 2019

Kadernota 2020

In de gemeenteraad werden op 27 juni een aantal financiële stukken besproken: de jaarrekening 2018, de eerste bestuursrapportage 2019, en de kadernota 2020. D66 raadslid Martin Hoogerkamp gaf de volgende beschouwing.

 

Jaarstukken 2018:

Voor ons liggen de jaarstukken 2018. Een uitgebreid en inhoudelijk document, nog in de oude stijl, waarin de financiële positie en resultaten van onze gemeente wordt toegelicht. Dank aan alle medewerkers die aan dit document hun bijdrage hebben geleverd. Ook bedankt voor het beantwoorden van de vragen die wij konden stellen.

Wij sluiten 2018 af met een nadelig resultaat van € 243k. Dit voorspelde resultaat ligt in lijn met het bedrag die is afgegeven door het college afgelopen najaar. De oorzaken van de tekorten gelden niet alleen voor onze gemeente. Ook andere gemeenten hebben te kampen met dezelfde oorzaken.

Een aantal conclusies en opmerkingen.

Onze fractie heeft zorg over de ontwikkeling van de uitgaven binnen het sociaal domein; een tekort € 657k op jeugdhulp en € 296k op de WMO is indrukwekkend. Gelukkig heeft de dienstverlening hier in 2018 niet onder geleden.

De tijd dat de gemeente Borger-Odoorn uitkomt met de financiering vanuit rijkswege voor de middelen uit de 3 decentralisaties is voorbij. Er is sprake van forse tekorten, ook de komende jaren. De vraag die wel rijst, is hoe houden wij deze kosten de komende jaren onder de knie. Graag reactie van het college hierop

Een ander punt dat onze fractie zorgen baart is de onderbesteding op de inzet van armoede en minimaregelingen. De technische analyse hierop hebben wij gedeeld met de beleidsambtenaren. Onze politieke vraag is nu wat gaat het college doen om deze onderbesteding een halt toe te roepen?

We hebben een inhoudelijk mooi proces gezien in het kader van het project begroten nieuwe stijl waar wij als raad nu de vruchten van kunnen plukken; waarover straks bij de algemene beschouwingen meer.

Beleidsmatig heeft dit college doorgepakt, zo is de verdere besluitvorming in het kader van de verzelfstandiging van de zwembaden ter hand genomen en nu, in de zomer van 2019, merken wij over het algemeen tevredenheid over de gang van zaken. Dit geldt zeker voor de genomen duurzaamheidsmaatregelen in onze zwembaden.

Veel energie is er uitgegaan naar het dorp 2e Mond. Waren wij 4 jaar geleden optimistisch over de verzelfstandiging van de het dorpshuis in combinatie met Dorpsbelang en voetballend 2e Mond, in 2018 is maar weer gebleken hoe ingewikkeld de verhoudingen kunnen komen te liggen.

De meeste beleidsthema’s liggen op koers; echter bij het lezen van de jaarstukken zien we bij het product 109, kern en kader III en IV, rode blokken in de uitvoering: dorpshuisfunctie Valthermond Oost, voetbal Odoorn/Exloo en tennis Valthermond. Graag een toelichting hierop.

De gemeenschappelijke regelingen zijn voor de uitvoering van hun specifieke taken van groot belang, ook voor onze gemeente. Wij merken echter ook dat er een gevoel van ongrijpbaarheid is op de (financiële) sturing van deze regelingen. Wij zouden graag een reactie willen van het college hoe het denkt over de wijze waarop het de raad, wij dus, in staat stelt om goed te kunnen blijven sturen in 2019 en verder.

Tot slot voorzitter, onze fractie is blij met de uitspraken van de heer Hofsteenge, onze controlerend accountant. De jaarstukken zijn voorzien van een goedkeurende verklaring. Dat lijkt soms een automatisme, maar is iets wat betreft onze fractie niet onderschat moet worden. De tekorten die onze gemeente laat zien staan niet op zich, maar komen Drenthe breed en landelijk voor. Gelukkig kunnen wij nog aan ‘de knoppen’ draaien zodat wij sturing kunnen geven in samenwerking met het college.

 

Nota reserves en voorzieningen 2019

In de financiële werkgroep en ook in de opiniërende raad is er door onze fractie waardering voor de ambtenaren uitgesproken die ons hebben begeleid op proces en inhoud van deze nota.

Een tweetal opmerkingen.

De financiële positie van onze gemeente is op orde en hier spreekt vertrouwen uit. Onze fractie onderschrijft de keuze van het college om niet langer de VNG-normen te volgen, maar die van de provincie, in haar rol als toezichthouder. Uit de nota blijkt dat onze financiële positie goed is en de komende jaren ook goed zal blijven.

Met de aanpassingen om uit te gaan van een minimale solvabiliteit van 25%, en een gezonde positie van de WAR te handhaven, kunnen wij ons vinden in de notitie.

 

Bestuursrapportage 2019-I

In deze bestuursrapportage kunnen wij lezen hoe het college vormgeeft aan de ambities aan uit het bestuursakkoord van deze coalitie. Ook blijkt dat de initiatieven nieuw voor oud voor een groot deel moeten worden ingezet om de te verwachten structurele tekorten binnen de jeugdhulp en de WMO op te kunnen vangen.

D66 ziet een kentering in de bestuurlijke voorstellen. Uw college geeft aan dat het gaat om ‘growing concern’ zaken. In de praktijk zal dit echter leiden tot inhuur van externe projectleiders en bureaus om onze ambities te realiseren.

Hoe kritisch is er gekeken naar deze voorstellen in relatie tot de kracht van de eigen organisatie, een andere vraag die in onze fractie opkwam: betreft het hier alle ‘growing concern’ zaken of kan de raad in het najaar nog meer voorstellen tegemoet zien die leiden tot uitzetting van lasten?

Onze fractie heeft waardering voor het voorzichtigheidsprincipe die het college hanteert. Het is een goede zaak om te buigen en met name de risico’s binnen het sociale domein als structureel te beschouwen.

Gezien de beperkte tijd die ons ten deel valt, slechts een paar opmerkingen. Onze fractie kan zich in het algemeen vinden in de bestuurlijke voorstellen die worden gedaan. Maar hoe maakt het college de verbinding met de structurele inzet van middelen? En op welke wijze worden wij geïnformeerd, de komende periode?

Bij “Onze toekomst” zien wij dat een belangrijk thema, de actualisatie van onze duurzaamheidsagenda, achterblijft. De argumentatie die u hiervoor geeft is een gebrek aan ambtelijke capaciteit. Deze argumentatie lijkt ons, gezien de ambities van dit college, erg smal. Wij zouden graag een toelichting ontvangen.

Verduurzaming kan niet zonder betrokkenheid van onze inwoners. Onze fractie is benieuwd naar de wijze waarop het college de beleidsinitiatieven in het kader van zonneoogst gaat evalueren en verder uitwerken. Het college vraagt ons om € 40 k beschikbaar te stellen. Kan het college aangeven welke uitwerking zij hierbij voor ogen heeft?

Bij het thema ruimte en groen kunnen wij lezen dat er onvoldoende graf- en urncapaciteit met keuzemogelijkheden is. Kan het college aangegeven of hier ook versnellingsmogelijkheden zijn?

Tot slot. Het thema wonen en leefbaarheid: de overdracht van eigendom en verstrekken van huisvestings- en exploitatiesubsidies loopt in de vertraging. Graag reactie hierop. Kadernota 2019


Voorzitter, leden van college, leden van de raad, en overige aanwezigen en luisteraars,

De kadernota 2020; overzichtelijk, leesbaar en begrijpelijk; mooi stukje werk van alle betrokkenen.

Voor ons ligt de kadernota, wat onze fractie betreft, en dat zal u niet verbazen, een evenwichtige nota waarin wij als fractie een grote mate van herkenning kunnen vinden.

Ondanks de noodzakelijke ombuigingen, nieuw voor oud, is ons college er in geslaagd ook ruimte te vinden voor initiatieven zoals vastgelegd in de dynamische prioriteitenlijst, waarover later meer.

Allereerst twee algemene reacties.

U vraagt om in te stemmen met een aantal autonome voorstellen; in deze kunnen wij ons vinden. Echter voorstel 1, meer uitzetting van lasten om medewerkers tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen, zouden wij graag zien toegelicht, juist omdat het college mogelijkheden ziet om te bezuinigen op de uitgaven op het re-integratiebudget.

U vraagt ook om een reactie op de (prioritering) dynamische prioriteitenlijst. In de voorstellen met een hoge prioriteit kunnen wij ons vinden. Veelal zijn deze een uitwerking van aangenomen moties en amendementen, of komen voort uit het bestuursakkoord. Een reactie op de andere voorstellen hebben wij verbonden aan de ‘pijlers’ van de kadernota.

Dan nu een aantal reacties op de pijlers van onze kadernota

  1. Onze inwoners.

Uw college heeft gevraagd om te reageren op de ‘nieuw voor oud’ voorstellen. Wij moedigen het onderzoek aan om te komen tot hogere kostendekkendheid van de leges. De overweging om leges te gaan innen op principeverzoeken snappen wij. Maar dit mag niet ten koste gaan van de dienstverlening aan onze inwoners. Wij zouden graag een toelichting krijgen hoe het college de uitwerking hiervan voor ogen ziet.

De uitwerking van de taakstelling ‘overig sociaal domein’ vraagt om zorgvuldigheid. Het uitgangspunt om efficiency te realiseren door de collectieve ziektekostenverzekering te versoberen, vindt onze fractie verkeerd, juist omdat deze voorziening een heel belangrijk vangnet vormt voor de inwoners die hier een beroep op moeten doen. Niet adequaat verzekerd zijn, levert de maatschappij uiteindelijk nog veel meer kosten op. Wij zien de reactie en uitwerking van het college graag tegemoet.

Een belangrijk speerpunt uit ons verkiezingsprogramma is het opstellen van een visie op onderwijshuisvesting. Wij zouden graag een update ontvangen over de totstandkoming van de plannen.

Wedeka heeft onze gemoederen beziggehouden de afgelopen periode. In de kadernota kunnen we lezen dat het college een standpunt inneemt als het uitvoeringsplan er ligt. Onze vraag is: hoe gaat het college dit uitvoeringsplan beïnvloeden?

  1. Onze economie

Wij hebben begrip voor de overwegingen van het college om de toeristenbelasting in 2020 met 5 eurocent te laten stijgen. Dit is in lijn met het advies van het Recreatieschap Drenthe.

  1. Onze toekomst

Het faciliteren van duurzaamheidsinitatieven lijkt nu echt van de grond te komen. Onze fractie heeft afgelopen najaar een motie ingediend voor het starten van een pilot om elektrisch rijden in onze gemeente te bevorderen. Wij zijn blij met de uitwerking van deze motie door het college tot nu toe.

Wij kunnen constateren dat de economische groei en het (voorlopige?) einde van de krimp en een aantrekkende huizenmarkt prima handvatten bieden om te komen tot een evenwichtige woningvoorraad, die voor alle doelgroepen in onze gemeente toegankelijk zou moeten zijn. Onze fractie roept het college op bij het op te stellen masterplan rekening te houden met een evenwichtige verdeling in alle kernen van Borger-Odoorn en niet alleen in Nieuw-Buinen en Borger.

  1. Onze leefomgeving.

Bij de DPL missen wij een budget voor de uitvoering van het GVVP. Wij roepen het college op hier in opmaat naar de begrotingsvergadering dit najaar goed naar te kijken.

Ditzelfde appel wil onze fractie doen voor een uitwerking van de plannen, na afronding van het haalbaarheidsonderzoek, voor de realisatie van een nieuw sportpark in de Zuidwesthoek van onze gemeente.

Ook weten wij dat de voorbereiding van de omgevingswet veel beslag gaat leggen op onze middelen. Wij willen het college vragen de nu opgenomen P.M.-post zoveel mogelijk te concretiseren.

De uitvoering van de gebiedsvisie ‘De Monden’ mag wat ons betreft worden geconcretiseerd met bedragen op alle 4 de onderdelen, aanstellen projectleider, herinrichting omgeving Mondkersheem, begeleiding integraal kind centrum en het opstarten van een pilot preventie de Monden.

  1. Onze portemonnee.

Bij de pijler onze portemonnee blijkt dat ons college een zorgvuldig en evenwichtig financieel beleid voert. Dit blijkt onder andere uit de gevoeligheid voor de gesprekken die zijn gevoerd met de provincie in haar rol als toezichthouder.

Wij zijn blij met het voornemen van het college om de afgesproken lastendruk voor onze inwoners niet te veranderen in deze periode.

Tot slot, onze fractie vindt het belangrijk dat onze inwoners worden betrokken bij de besluitvorming in onze gemeente. Dit college heeft hier werk van gemaakt. Dit blijkt onder meer uit de beleidsvoorbereiding in het kader van het GVVP en de uitwerking van de dorpinitatieven, zoals bijvoorbeeld in Exloo.

Dank voor uw aandacht.